Kapseizen is leren

Waarom ik geloof in de kracht van beleving

Ik moet wat opbiechten. Als kind heb ik tijd vergooid. Niet een beetje, maar veel, enorm veel tijd. Alsof het niet op kon. Geen uren of dagen, maar maanden, jaren zelfs. Ik ben namelijk naar school gegaan. Daar heb ik vooral veel uit het raam zitten staren. Tot meester Theo mij in de vierde klas liet ervaren dat er een andere manier van leren bestaat. Een les die ik de rest van mijn leven dankbaar heb meegenomen. En die ik tot op de dag van vandaag uitdraag in mijn werk.

Op mijn Brabantse katholieke basisschool werd lesgegeven op een manier zoals het ook de veertig jaar daarvoor werd gedaan. Brabants conservatisme heeft zeker iets charmants, maar het bleek voor mij ook een diepzwarte downside te hebben. De lessen waren voor mij een martelgang. De klok leek maar niet vooruit te willen en negen van de tien keer had ik geen idee wat de leraar of meneer pastoor probeerde uit te leggen. Uit mijn ooghoeken zat ik dan naar buiten te kijken en droomde ik van alle dingen die ik daarbuiten zou kunnen doen. Op avontuur, erop uit, dingen ontdekken, leren door te doen, experimenteren, ervaringen verzamelen. Leren zoals een kind leert. Correctie, leren zoals een mens leert.

Tot het moment dat in de vierde klas ineens Theo voor de klas stond. Plots bleek ook het klaslokaal een spannend avontuur te kunnen zijn. Met kleurrijke verhalen bracht Theo de klas tot leven en nam hij ons in gedachten mee naar verre oorden waar je spannende dingen kon leren (voor de Brabanders: een beetje zoals de nieuwe juf in ‘Bloemen zijn rood’ van Gerard van Maasakkers). Theo daagde ons uit speels te zijn en vragen te stellen. Hij luisterde geïnteresseerd naar onze vragen en gaf vervolgens geen antwoord. Wel wees hij ons de weg en gaf ons aanwijzingen waar en hoe we de antwoorden op de voor ons zo prangende vragen konden vinden. In dat jaar heb ik ervaren hoe leuk leren is. Een ervaring die mij blijvend veranderd heeft.

Een net zo indrukwekkende ervaring deed ik op rond mijn twintigste. Ik mocht op Sardinië een aantal zomers zeilles geven. Beginnende zeilers, op zee, vaak met stevige wind en in sportieve bootjes. Je zou verwachten dat mensen dan een beetje moeten weten waar ze aan toe zijn voordat ze het water op gaan. De terminologie en de theorie van zeilen uitleggen voordat je aan boord stapt. Toch? Fout. Wij zorgden voor de nodige veiligheid door in snelle motorbootjes beschikbaar te zijn. Maar verder lieten we vooral ieder zijn gang gaan. Proberen, experimenteren, fouten maken en oplossingen zoeken. We legden op het water vooral niets uit en riepen nooit instructies. Wel daagden we iedereen op zijn eigen niveau uit om iets te proberen dat nog niet was gelukt. “Probeer maar eens bij die boei aan te leggen.” “Lukt het je om tegen de wind in te zeilen?” “Laat eens zien hoe je omslaat…” Dat soort dingen. Als we al iets uitlegden, dan was dat na afloop, in alle rust op de kant. Dan hingen de cursisten aan mijn lippen, want ze wilden alles weten over de wondere wereld die ze zelf net ontdekt hadden. Ik begon de manier van lesgegeven van mijn basisschoolleraar Theo steeds beter te begrijpen. De kracht van zelfontdekkend leren drong tot me door.Dit alles kwam bij elkaar toen ik de vraag kreeg of ik bij DST wilde werken. Zo’n marketing- en communicatiebureau leek me een logische stap na mijn omzwervingen langs events, creatieve festivals en de reclamewereld. Little did I know… De uitgangspunten van DST bleken me zo na aan het hart te liggen dat ik er nu – 17 jaar later – nog steeds werk. DST bleek gespecialiseerd te zijn in experience marketing. Mijn overtuiging van wat onderwijs effectief maakt, is een-op-een toepasbaar in de experience oplossingen van DST.

Zowel in de klas van Theo als op Sardinië heb ik de kracht van beleving ervaren. In het kort: je boodschap komt pas over als je mensen in staat zelf deze zelf te ontdekken. Pine & Gilmore beschrijven in The Experience Economy exact waar ik vanuit eigen ervaring al van overtuigd was geraakt: vertél mensen niet wat je wilt overbrengen, maar laat het ze beleven. Faciliteer je publiek en biedt hen een beleving waarin ieder zich, op basis van eigen interesses en op eigen tempo kan verrijken. Want wie een boodschap beleeft, begrijpt ’m, accepteert ’m, onthoudt ’m en deelt zijn ervaringen met anderen. Deep down maakt het daarbij niet uit wát je boodschap is. Of je nou over wilt brengen hoe je een optelsom maakt, hoe je tegen de wind in zeilt, wat het beste bier van de wereld is of wat de rol van De Nederlandsche Bank in de samenleving is. Altijd gelden dezelfde experience principes. Daarom geloof ik in de kracht van beleving.

Paul van der Drift, projectleider bij DST

Zin in meer inspiratie? Kijk dan op: TED Talk – Do schools kill creativity? van Ken Robinson, de website van DST en Most likely to succeed (trailer) High Tech High.

Auteur

Paul van der Drift

Projectleider

Vragen?

Wij staan altijd klaar om uw vragen te beantwoorden.